کتاب مربیان بزرگ مسلمان

کتاب مربیان بزرگ مسلمان

سخنی با دانشجوی عزیز. اسلام سرشتی دانشی و دانش شکار و دانش پرور دارد و در پی فرگشت انسان در دو سراست و به اعتبار چنین خواستی است که برای آموزش و پرورش سهم و ارزشی ویژه می‌شناسد و پیامبرش صلای پروردگارا مرا دانش بیفزا سر می‌دهد و دانشمندان را وارثان رسولان می‌خواند و دانشجویی را بر زن و مرد مسلمان واجب می‌شمارد و دستورشان می‌دهد از گهواره تا گور دانش بجویند و در پی دانش، حتی تا چین بپویند. در دامن چنین فرهنگی است که در کمتر از قرنی پایه‌های نظام تعلیم و تربیتی پاگرفت؛ که قرن ها یکه تاز میدان تعلیم و تربیت بود و توانست چنان فرهنگی بار آورد که در آینده از جان مایه‌های اصلی نوزایی در اروپا شد. این سامانه تربیتی از جمله خاستگاه مربیانی بزرگ و تربیت پژوهانی ژرف کاو شد که توانستند این نظام را به بهترین گونه به آیین دارند و در شرح و شکافت آن قلم سایند و آثاری برجای نهند که امروزه از فخرمایههای تاریخ فرهنگ و تعلیم و تربیت در جهان اسلام بشماردند.

کتاب پیش رو پرداخته شده است تا از نگرش‌های تربیتی شماری از دانشمندان بزرگ مسلمان از قرن دوم تاکنون غبار غربت برگیرد و از سویی معلوم دارد که فراوانی از عالمان مسلمان از همان سده های نخستین اسلام اندیشه‌های تربیتی بس سخته و پخته داشته و سده‌های تربیت پژوهی کرده‌اند و گنجوارهای گرانبار در تعلیم و تربیت از خود به یادگار نهاده‌اند که شایسته است امروزه موضوع درس و گفت و گفتار علمی شود و از دگر سوی، دست مایه ای شود نمونه وار فراروی شما دانشجوی عزیز تا در آینده این بار علمی برزمین مانده را به همت و غیرت علمی خویش بیش از پیش بردارید و از جمله روشن سازید که پاره ای از غربیان دست کم بی‌خبر تا چه مایه گزافه بافته و ترهات تافته‌اند که گفته‌اند مسلمانان در بند تربیت فرزند نبوده‌اند و در ادبیات قرانی و روایی آنان چنان و چندان که باید به تعلیم و تربیت پرداخته نشده است و آنچه در این زمینه در فرهنگ نوشتاری آنان یافتنی است بار و بر قلم فرسایی ترسایان عرب است نه عالمان مسلمان.

بجاست پیش از مطالعه این اثر به چند نکته عنایت کنید:  -مطالب کتاب در هجده فصل گنجانده و هر فصل برای پیکاوی آرا و فلسفه تربیتی یکی از مربیان بزرگ مسلمان نهاده شده است و از این رهگذر به مبانی فلسفی، انسان، شناخت، اخلاق، تعریف، امکان، ضرورت، اهداف، اصول، عوامل، مراحل، مواد و برنامه درسی -روش‌ها حوزه‌های تعلیم و تربیت در کنار اشارتی کوتاه به زندگی و آثار هجده تن از بزرگان ایران و اسلام پرداخته شده است؛ 

-هدف از این نگارش و پردازش از سویی افزایش و ژرفایش آگاهی‌ها و مهارت‌ها و نگرش‌های خواننده نسبت به آرا و فلسفه تعلیم و تربیت شماری از مربیان بزرگ مسلمان و از سوی دیگر پرورش اطلاعات و توانایی‌های ذهنی و علمی و نگرش‌های تربیتی اوست؛ 

-تلاش شده است محتوای فصول کتاب چنان پرداخته شود که میان آنها بازبستگی و ارتباط منطقی برقرار باشد و هر فصل در عین استقلال، از منظر درون مایه و پیرنگ و ساختار با دیگر فصول همپوشی داشته باشد. از این رو عنوان‌های اصلی و فرعی فصول آن مایه که می‌شد، یکسان افتاده است؛ 

-در آغاز کتاب به اهداف کلی کتاب اشاره شده، نیز در آغاز هر فصل از هدف های کلی آن فصل یاد شده است. هدف از این کار آشنایی دانشجویان با انتظارات آموزشی کتاب است؛

-در فرجام هر فصل چکیده ای از آن فصل آورده شده است.